Adamı Gevretmek: İnsanı üzmek, eza ve sıkıntı vermek...(Hilmi Cırkalanlı)
Adamı Pancarı Görmek:?????(Ali Erbil)
Ağzımızın pakırı (Bakırı) çıktı: Uzun süredir bir şey yememek
Ağzını ayırmak: Hayran hayran bakmak,ağzı açık kalmak,şaşırmak
Ağzının sili akması:"Sil" kelimesi aslında salya anlamında kullanılır.Burada ise iştahla
bakmak ,gıpta etmek anlamında da kullanılır.
Ak ak yuduk mor mor serdik: Yapılan işlerin istenilen şekilde sona ermemesi(İskender Erbil-Ali Erbil)
Aklını beynini Yemek ve Akıllı gursayın çatlamak: Yaptığı işten dolayı beğeni duyulmadığını anlatır. Örnek: Huylu eşşeği dutmuşda Porsukluya satmış!. Aklını biynini yide akıllı gursayın çatlasın imi!(emi)
Alayı düzmek: Kınalı Keklik yavrularının gövdelerinin her iki yanında bulunan desenlerinin tamamlanması
Allah akıl, fikir,kursak versin: Mantıksız işler yapana söylenir
Anayın kül döktüğü yer: Çok yakın(İskender Erbil-Ali Erbil)
Anıtmak: Boş boş bakmak
Anlanmak:Kedi, köpek,tavşan veya binek hayvanlarının toprağa yatarak yuvarlanması. Tozlanması.
Arkaya gittim: Torosların Mersin tarafına gittim.
Aşşaya gittim- aşşadan geliyorum: Çukurova'ya gittim-Çukurova'dan geliyorum.
Ataş almaya mı geldin?: Ne çabuk geldin ne çabuk gidiyorsun anlamında-Eskinden yaylaya göçüldüğü zaman kibrit herkeste olmadığı veya boş yere kibrit harcamamak için herhangi bir çadırda yanan ateşten bir kor parçası alınır ve hemen geri dönülür ve alınan bu kor parçasıyla kendi ateşleri yakılırmış- bu deyim buradan gelmektedir.
At kovdurmak: At koÅŸturmak
Az davarınan çok bağ adamı batırır: Bir işte başarılı olabilmek için ölçülü olmak gerekir.
Barıt gibi:Ekşi anlamında
Başanı Sıpa: Aşırı şekilde haylaz ve yaramaz çocuklara denir.
Başını Bağrını Yemek:: İyi durumdayken her yönden kötü duruma düşmek(Ali Erbil)
Beşe beş arnına daş::Kısasa kısas anlamında(Kocali Erbil)
Bekmezini akıtmak(Deyim)::Kafasını yarmak(Durmuş Baran)
Boz boz ağıt ağlamak:: Suçunu bilerek ağlamak.
Böğreği düşük(Deyim):: Vefasız (Nermin Erbil)
Cırbası Çıkmak : Yağmurda aşırı şekilde ıslanmak.
Çamaşır yumak: Çamaşır yıkamak
Çavur Bırakmak:Haber Bırakmak(Ali Erbil)
Cehindemin zımbına gitsin: Nereye giderse gitsin
Cırbası çıkmak: Yağmurda aşırı şekilde ıslanmak veya aşırı şekilde terlemek.
Çıtımık Gibi:: Sık bitmiş meyveler için söylenir.
Çitmek savurmak: Seri şekilde tekme atmak,
Çüş Deyince Gevrek Arpa Kırmak:: İleri derecede aksi olmak(Ali Erbil)
Çitmek savurmak: Seri şekilde tekme atmak,
Davşıltıya Daş Atmak:: İyice düşünmeden bir işe girişmek veya haraket etmek
Defli: İşe yaramaz kimseler için söylenir
Depes Okarı Gitmek: Aksice Eylemlerde Bulunmak(Ali Erbil)
Desti gibi oturuyor: Hareketsiz,düşünceli şekilde,kalça yerde ve dizleri çeneye doğru çekerek oturan kişilere söylenir.
DeÄŸiÅŸik alma: Eskiden kullanılırdı. Kadınlar, ineklerinin veya keçilerinin sütlerini , peynir veya tereyağı yapması için sırayla birbirlerine verirlerdi. Bu taksimatın yapılması için çeÅŸme başında kovalar veya helkilerle(bkz) küçük çam dalları ve kül yardımıyla –hala ne yapıldığını anlamış deÄŸilim-deÄŸiÅŸik alarak prova yaparlardı. YavaÅŸ yavaÅŸ küçük baÅŸ veya büyük baÅŸ hayvan sayısı azaldığı için deÄŸiÅŸik alma iÅŸlemi tarihe karışmak üzere.
Anacık:
Babacık:
Ebecik:
Halacık:
Dedecik:
Emmicik:
Akrabalardan bahsedilirken yer yer cik-cık ekleri getirilir.
Bu tür ekler komşu köylerde de getirilse de yöreye has olduğunu düşünüyorum.
Örnek: -Nirden geliyon?
- Ãœseyin emmicikgilden geliyom.
Dıngırdama: Gürültü yapma,fazla konuşma
Don yaÄŸ gibi bakma: BoÅŸ boÅŸ bakma
Donguzun Önde Gideni: Zarar vermeye en çok meyilli olan(Ali Erbil)
Donguzun Sidiği: ,Sevilmeyen kişiler için kullanılır.(Ali Erbil)
Düden Ümüklü: Obur(Nermin Erbil)
Dümücük Durma: Baskı altında haraketsiz durma
Düşünmeden daş üstüne daş goyan çömele çömele daş arar.(Düşünmeden bir iş yapan kişi sorunla karşılaştığı zaman sorunu çözebilmek için sonradan çözüm yolu arar)
Nazım DÜREK
Ebil Gubul Olmak: Birbiriyle kaynaşmak,karışmak(Murat Şahin)
Efil Efil Esmek: Serin Serin Esmek
Eftiği Daralmak(Deyim): Sıkılmak. Yapacak iş bulamamak. (İskender Erbil-Ali Erbil)
Ekmeksiz: Nankör(İskender Erbil)
Elleri kavuşasıca:Ah
En Küçük Olacağına Dağdaki Domuz olmak:(Deyim)(Erdal Özkan)
Eşşek biyni yimiş kefil: Akılsız ,ne yaptığını bilmeyen, düşünmeden hareket eden
Eppek yimek: Yemek yemek
Fartadan Çıkmak(Deyim): Birden bire fırlayarak ortaya çıkma(İskender Erbil-Ali Erbil)
Fişşek Gibi:Hızlı hareket eden
Gavsarası Dar Olmak:Cimri,paylaşmasını sevmeyen
Gazı goz anlamak, gelini gız anlamak(Deyim):Herhangi bir durumu veya anlatılanı yanlış anlamak.(Mustafa Oğlu Ali Erbil)
Gıdım Gıdım:Azar azar
Gılığına Bakmaz Istavul'a Oduna Gider: Boyundan büyük işlere karışır.
Girisingiri:Sil baÅŸtan, geriye doÄŸru,tekrar
Goca Eşşek Gibi Düşünmek: Gelecekten ümitsiz bir şekilde kara kara düşünmek.(Goceşşek gibi ne düşünün) Yaşar Özkan...
Gök Geçinin Püngüllü Oğlağı Olmak: Ayrıcalıklı, değerli olmak(Ali Erbil)
Göper Oluğunda Oynayan Çark Evinden Çıkar:Su değirmenlerinden geçen Göper ve Çark kavramları üzerine.
G.t Baştan Ağır Gelmek:(Argo) İşlerin yolunda olmaması. (Mustafa Oğlu Ali Yılmaz)
Götüngötün gitmek(Argo): Geriye doğru gitmek, işlerin günden güne kötüleşmesi
Gunnamak: Eti yenmeyen memeli hayvanların yavrulaması
Gurkun cülüğü güzün sayılır: İşin sonunda muhasebe yapmak daha sağlıklı sonuç verir.
Guyruğu yünden etmek(Deyim):Bir işten zararlı çıkmak(Ali Erbil)
Güz cülüğü gibi büzütmek:: Zayıf ve çelimsiz olup üşümek.(Ali Erbil)
Hasan Dağı'nı Helik Gibi Atmak: Palavra atmak..(Yılmaz Erbil)
Hatıldan başladık yakmaya: Fakirliğin son safhasına gelmek üzereyiz...(Bilal Yüksel)
Heleşen Çalmak: Eğlenmek, Eğlenceli ortam yaratmak.(Ali Erbil)
Hesap hesap katır sıpası: İçinden çıkılması güç olan bir hesap işi için söylenir.
Hırtıbığım çıktı: Çok yoruldum
Hırrk Diye Uyuyakalmak:Başını yastığa koyar koymaz uyumak
Hısmını sevmiş! İrmanı(Ermeni) gibi düşünmek:: Kara kara düşünmek(Yılmaz Erbil)
Hıh geldi- Hıh gitti: Elektriğin bir gidip bir gelmesi anında söylenir.
Hiç gılığı yok(Deyim): "Dermansız,bağışıklık sistemi zayıf olan.
Hort dibeği çıkmak: Çok yorulmak (Durmuş Baran)
Irgadın Kötüsü İkindine iver: Çalışmakta gözü olmayan ancak iş biterken, sanki baştan sona çalışıyormuş izlenimi vermek için gayretlenen insanlara söylenir.
İçi Çığırmak: Korkuyla karışık kuruntu..Örnek:(Adamın konuşmalarını duyunca içim çığırdı)(Mehmet Tuncer)
İnek almaz tana emmez: Çözümlenmesi zor olan alacak verecek anlaşmazlıkları içinsöylenir
İnek öldü değişik bozuldu: Değişen şartlar mevcut kurallarında sonunu getirdi.(İskender Erbil-Ali Erbil)
İtin arka kıçı gibi gezmek: Çok boş boş gezmek.(Ali Erbil)
İyice dirliğe bolca harçlık ister: "Daha rahat yaşamak için gelirin fazla olması gerekir "anlamında kullanılır.
Hokabazlanma: Bir şeyin hakkında ayrıntısı ile bilgi sahibi olmadan gereksiz yere konuşma ,ahkam kesme
Hoş kişiye geçmek: Yaptığı eylemlerle karşısındakinin beğenisini kazanmaya çalışmak(Ali Erbil)
Gah: Binek hayvanları için yürü komutu
Çüş: Binek hayvanları için dur komutu.
Kafasına taş düşesice: Ah
Katım zamanı: Dağ keçilerinin çiftleşme mevsimi,aralık ayı
Kirintilenmek: Mızmızlanmak,uyuşukluk.
Lafı Gezdirmek: Asıl söylemek istediğini söylememek veya söyleyememek.Örnek: Lafı gezdirip batma!(Durma))( Mehmet Yüksel.)
Langırdıyor: Yüksek sesle ahkam keserek konuşuyor.
Langır langır konuşuyor: Yüksek sesle ahkam keserek konuşuyor.
Madeni gevşek(Deyim): Çabuk hastalanan.
Mangayba gaynamak(Deyim): Aniden kaybolan ve bir daha bulunamayan kişi veya nesnelere söylenir
Midem yavıncıdı : Acıkma
Mis Mis Gezmek: Gizli gizli içten pazarlıklı gezmek.(Ali Erbil)
Muhanete muhtaç olmak:Herhangi bir şeye muhtaç duruma düşmek(İbrahim Baran)
Mukayet ol:Sahip çık anlamında
Nifir Gibi Kokmak:Çok kötü kokmak
Ocağı batasıca: Ah
OssuruÄŸu cinni(Deyim):Fevri hareket eden
Oturmadan domuşmaya kalkmak: Herhangi bir işi yapılması gereken zamanından önce yapmaya çalışmak.(Ali Erbil)
Öğünen, öküz olur boynuzu dokuz olur:Öğünen kişi bir süre sonra hayatın acı gerçekleri ile karşılaşabilir.(Ali Erbil)
Porsuk dayağı yedikçe yağlanır:Bazı insanlara olumsuz eleştiriler yapınca olumlu davranışlar sergileyebilir. Daha iyiye gidebilir.(Yılmaz Erbil)
Pel pel bakma:Anlamsız boş boş bakma
Pişkav Çekmek:: Kişi yada kişilere maddi veya manevi birşeyler vererek onların beğenisini kazanmaya çalışmak(Ali Erbil)
Piz Gibi:İnce ve çok sivri olan.
Sen doğru ol sıpa dereyi bulur:: İnsanın özü ve sözü doğru olursa işler yoluna girer.(Yılmaz Erbil)
Sıtır Olmak:?????? (Ali Erbil)
Sicim gibi yağmak::İnce ince sürekli yağan yağmur için söylenir.
Sobaya odun vurmak::Sobaya yanması için odun atmak.
Ümüğüne taş çakılsın:Ah
Üretme:Lafı çoğaltma
Varrığnan Vurruğnan Zaman Geçirmek(Deyim):Boş ve gereksiz işlerle zaman harcamak.(Ali Erbil)
Tabanın güne gelsin:Ah
Tamaş Etmek: Eğlenmek, Dalga geçmek (Ali Erbil)
Tepesine taş düşesice:Ah
Tavşan dağda tuzak evde:Bir durumu, olayı gerçekleşmeden gerçekleşmiş gibi göstermek.(İskender Erbil-Ali Erbil)
Yapana yavlan yuka,bişirene pizlangaç: Bir işi, emeği geçenden çok emeği hiç geçmeyen sahiplenir ve bu işten daha çok faydalanır
Yağınan Yarma Yarıştı Soğan Arada Puruştu: iki kişinin münasebetinde araya giren üçüncü kişinin zararlı çıkması. (Ali Erbil)
YavuzluÄŸun Sonu Domuzluk, DomuzluÄŸun Sonu Kuduzluk:
;Yil çalgını gibi olmak: Hastalıklı,solgun görünmek.(Ali Erbil)
Yimez komaz ol: Ah
Zar Allah Çağırmak:Feryat-figan etmek. İmdat çağırmak..
Ziv Ziv Gezmek: Amaçsız durmadan gezmek.(Murat Şahin)
Copyright www.emirler.net Yukarıdaki yazılı olan bilgilerin başka adlarla internet veya başka yazılı ortamlarda izinsiz olarak yayınlanması kesinlikle yasaktır. (Her hakkı Saklıdır)
| Yorumlar |
|
|
||||||
Köyümü çok seviyorum gerçekten çok onurlandım.
