--->Niğde Bağları(www.nigde.gov.tr)
Yazan: Abdulkadir Yılmaz (Emekli Coğrafya Öğretmeni)
Niğde Ulukışla Emirler Köyü; Orta Toroslar 'ın İç Anadolu'ya bakan kuzey yamaçlarında yer almıştır. Türkiye'de Emirler adını taşıyan yerleşim birimi sayısı 20 'den fazladır. Aynı kökten türetilmiş isimleri olan köy, mezra, mahalle sayısı ise 200'e yakındır. Bu kadar çok sayıdaki yerleşim biriminde yaşayanların yakınlıklarının olup olmadığı çok geniş çaplı bir araştırma gerektirir.
Emirler Köyü'nün bilinen kısaca tarihçesini ele aldığımızda, köyün ilk yerleşiminin şimdiki yeri olmadığı görülür. Yörede ilk yerleşim "Kızılöz" mevkiindedir. Orada bulundukları sürede az sayıda ailenin var olduğu bilinmektedir. Bunlardan biri "Emrese Dağı" 'nın güney yamaçlarında ve önündeki düzlükte yaşamıştır. Emir Ali ailesi olarak bilinen ailenin arazisi de halen bu bölgededir. Ayrıca aynı aileye ait olan "Koca Ağıl" olarak bilinen barınakta buradadır. Emrese adının da, Emir Ali'nin oğlu Emir İsa 'dan değişime uğrayarak günümüze geldiğini düşünülebilir.İkinci aile "Kocaloğlu" denilen yerde yaşamıştır. Bugün hala,bu bölgede bina yıkıntılarına rastlanmaktadır.Kocaloğlu'nuda "Koca Ali" 'nin oğlunun arazisi olduğu, zamanla ismin Kocaloğluna dönüşerek günümüze geldiği söylenebilir.. Köydeki Kör Mehmet'in torunları bu ailedendir. Bir başka aile ise "Karkışla" yöresinde yaşadığı ve ağırlıklı olarak at yetiştiriciliği yaptığı geçmişte yaşamış büyüklerden gelen bilgilerdir.
Bu ailelerden Emir Ali'nin güneyden , Çukurova'dan geldiği , Kör Mehmet ailesinin de İç batı Anadolu'dan göç ettiği sanılmaktadır. Kesin bilinen ,gerçeğinde bu ailelerin konar-göçer Türkmen aileleri olduğudur. Anadolu içinde yer değiştiren ,sahil ile Toroslar arasında yılın değişik mevsimlerinde (Yaylak-Kışlak olarak) sürüleri ile gezen Türk aileleridir. Kızılöz'e geldikten sonra toprağa bağlandıkları hayvancılığın yanında toprak işlemeye de ağırlık verdikleri görülmektedir. 1530 tarihli Niğde livası haritasında Emirler'in adı geçmektedir. Bu tarihin doğruluk derecesi net olarak bilinmemektedir. Ancak Kızılöz'deki " Kocaağıl"'ın 350-400 yaşında olduğunun bilinmesi , bu tarihi biraz olsun doğrulamaktadır.
Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezi otoritesinin zayıflaması , bu bölgede de bir güvenlik sorununu gündeme getirmiştir. Çünkü Çukurova'yı Anadolu'nun içine bağlayan "Ulu yol", Kızılöz mevkiinden geçmektedir. Büyük kitleler halinde insan hareketi buradan olmaktadır. Kendilerini güvende görmeyen ve hayvanları için daha geniş beslenme alanı arayan aileler kendilerini göç ederek "Körüklük" mevkiine yerleşmişlerdir. Yeni yerleşimin karşısında ,o gün için büyük bir nüfus barındırdığı sanılan Kılan(Aktoprak) Köyü vardır. Kılan Köyü halkı ve yöneticilerinin Emirler'lilere iyi davranmamaları ve angarya işleri yaptırmaları sonucunda ,Emirler'liler göç ederek "Eski Köy" denilen iki vadinin birleştiği bölgeye yerleşmişlerdir. Böylece "Körüklük" maceraları çok uzun sürmemiştir.
Eski Köy'e yerleşen aileler , hem Kızılöz'deki arazilerini ellerinde tutmuşlar hem de Kapaklı, Tekne Çukur, Kepez, Büyük Yayla, Yaylanın Gedik gibi yerlerde tarım arazileri oluşturmuşlardır. Burası hayvancılık için elverişli, güvenliği iyi, herkesin her zaman rahatsız edemeyeceği özellikleri taşımaktadır. Ancak eski yerleşim yerlerindeki arazilerine oldukça uzak kalmışlardır.Eski Köy'deki yerleşim süreleri Körüklü'ğe göre daha uzun olmuştur. Bu süre içinde aile sayısı çoğalmış ve aileler daha varlıklı hale gelmiştir. Bazı ailelerin, o günün koşullarında hacca gidip-gelebilecek imkana eriştikleri bilinmektedir. Ancak Eski Köy'ün bazı olumsuz tarafları da olmuştur. Kızılöz'deki arazilerine uzak kalmaları, Eski Köy'ün güneş alma süresinin az olması ve buna bağlı olarak kış mevsiminde yağan karın uzun süre toprakta kalması köy halkını yeni yerleşim yerleri aramaya yöneltmiştir. Bunun yanında aile sayısının artması da geniş yerleşim yerini zorunlu kılmıştır. Bilinen 7 aile (bir görüşe göre 8 aile), daha uygun gördükleri şimdiki yerleşim yerine ,170 yıl kadar önce göç etmişlerdir. Böylece Eski Köy macerası da sona ermiştir.
Gelen 7 aileden birinin (Hacı Mahmut Ağa) çocuğu olmadığı için soyu günümüze gelmemiştir.Diğer ailelerin torunları değişik soyadları ile günümüzde halen köyde yaşamaktadır. Hacı Mahmut Ağa'nın varlığının bir bölümü köprü, cami gibi yerlere vakıf olmuş, bir kısmı da yakın akrabalarına geçmiştir. Göç eden ailelerin torunlarının günümüzdeki soyadlarının, dağılımı şöyledir;
1. Emir Ali Oymağı: Yılmaz,Özkan, Erbil, Sönmez,Sayar, Taşdemir, Arıkan,Yüksel, Özlü, Çürük( Çoban),Yenel
2. Topal Yusuf Oymağı:Kaya, Tuncer, Köker, Gültekin, Altınöz , Yaman, Akarsu
3.Kör Mehmet Oymağı: Şahin, Baran,Arpacı,Özer, Aldemir, Parlar
4. Kara Hasan Oymağı: Özaydın , Erdoğan
5. Velet Obası: Ulusoy
6. Dayveli Oymağı: Altınsu ,Özdemir
7. Hacı Mahmut Obası:Çocuğu yoktur.
Tarihçenin tamamı Abdulkadir Yılmaz tarafından kitap halinde basılmıştır. Daha fazla bilgi için Tel:(0 533 239 9856)
